Dagblad Trouw loopt mee met rondleiding De Afscheiding

Foto bericht Trouw

Marcel de Jong houdt dit voorjaar maandelijks een literaire wandeling in Ulrum rond zijn roman De Afscheiding. De eerste editie wandelde Karin Sitalsing van Trouw mee. Haar verslag is inmiddels in Trouw verschenen (klik op de afbeelding voor een  vergroting).

Het artikel is ook te lezen via de link: Op zoek naar de scheurmaker.

Zelf een keer meewandelen? Dat kan nog op 20 april, 25 mei, 13 juli en 17 augustus. Aanmelden via info@groningerkerken.nl.

Zie ook een eerder fotoverslag van de wandeling (waarin je ook de verslaggeefster in actie ziet).

De Afscheiding is te koop in de boekhandel en via de website van Uitgeverij Passage.

Enthousiasme tijdens rondleiding in Ulrum

Ulrum 1 - 7

Oktober vorig jaar verscheen de roman De Afscheiding van Marcel de Jong, een verrassend actuele weergave van de kerkstrijd in 1834. Naar aanleiding van dit boek organiseert schrijver Marcel de Jong in samenwerking met met de Stichting Oude Groningen Kerken en Uitgeverij Passage verschillende rondleidingen in het Noord-Groningse dorp Ulrum, waar de strijd vooral plaatsvond. De eerste rondleiding was een groot succes.

Foto rondleiding 1

Startend bij de kerk van Ulrum vertelt Marcel de Jong uitgebreid over de achtergronden bij zijn roman. Verrassend veel is er in het dorp ook nog van te zien. In zijn roman kiest Marcel ervoor om de ontwikkelingen in die tijd met name vanuit sociologisch perspectief te vertellen: hij ziet deze kerkstrijd als een emancipatiestrijd van de arme bevolking. Ook beschouwt hij de strijd als een conflict tussen een rijke en liberale elite en een gelovig en zeer arm volk.

 

De tocht voert langs en door de kerk waar Hendrik de Cock predikte, langs enkele opvallende panden in het dorp, langs de inmiddels afgebroken Asingaborg (daar is nu een park), langs de trekvaart (destijds de belangrijkste verbinding met de rest van de wereld) en langs de pastorie waar De Cock woonde (het witte huis). Ook zie je het graf van Jantje, de dochter van Hendrik de Cock, en Maarten Douwe Teenstra, een van de grootste tegenstanders van De Cock.

Ulrum 1 - 7

 

De deelnemers prezen het verteltalent van Marcel de Jong en hebben zich bij de ruim twee uur durende wandeling geen minuut verveeld.

Volgende wandelingen

De volgende wandelingen zijn op 16 maart, 20 april, 25 mei, 13 juli en 17 augustus. Meer informatie is te vinden via de link:

literaire wandeling Ulrum.

 

Ulrum 1 - 8 Ulrum 1 - 9 Ulrum 1 - 10 Ulrum 1 - 11 Ulrum 1 - 12 Ulrum 1 - 13 Ulrum 1 - 14 Ulrum 1 - 15 Ulrum 1 -3

 

Schoolstrijd begon in 1834

Vaak wordt gezegd dat de schoolstrijd begon aan het einde van de negentiende eeuw. Een vergissing. Al in 1834 begon de strijd voor gelijkstelling voor het bijzonder onderwijs. De eerste gereformeerde school werd in november 1834 in Smilde geopend. Ook dit beschrijf ik in mijn roman. Helaas was de school geen lang leven beschoren. Slechts vier dagen!

27503933_2118682698148590_1820412708843294117_o-1

 

Geen luxe lokalen. Of mooi lesmateriaal. De school bevond zich in een schuur, tussen een varkenshok een stal met een kalf, turf, plaggen en stro. De kinderen leerden aan twee tafels en acht banken lezen en spellen uit het #A.B.C.-boekje. De afbeelding van de Griekse filosoof Xenophon stond bij de letter X, een man wiens denken werd geleid door moraal, patriottisme en religie. De oudere kinderen hadden ‘De Goddelijke Waarheden’ van Hellenbroek voor zich liggen. In koor reciteerden ze de antwoorden op de vragen die de schoolmeester uit het catechisatieboekje voorlas.

schoolboekje-1834‘Is de Bijbel licht of donker?’
‘Licht, meester. Licht, in de dingen die voor de zaligheid nodig zijn.’
‘En welke psalm hoort daarbij?’
‘Psalm 119. Uw woord is als een lamp voor mijn voet, en een licht voor mijn pad.’
‘Is er van de Heilige Schrift niets verloren of vervalst?’
‘Nee, zij is nog net zo heel en zuiver als zij ooit is geweest.’

Reciteren. Nadenken was van minder belang.

Na vier dagen gesloten

De school werd al na vier dagen gesloten. Te ongezond vond de overheid. En illegaal. Openbaar onderwijs was bovendien de norm. De overheid moest niets hebben van scholen op gereformeerde grondslag. Daarover zei de Provinciaal schoolopziener Hofstede de Groot, ook hoogleraar in Groningen, het volgende:

‘We hebben niet voor niets openbaar onderwijs. Het is de enige plek waar kinderen van verschillende gezindten met elkaar omgaan. Daar leren ze elkaar kennen en respecteren als mensen. Zo kan het onderwijs bijdragen aan eensgezindheid en verdraagzaamheid. Door de gereformeerde scholen zal die tolerantie in een oogwenk verdwijnen. De zachtaardigheid van dit land zal ten prooi vallen aan godsdiensthaat.’

Ook deze schoolstrijd verwerk in mijn roman over de afscheiding. Verschijnt oktober bij Uitgeverij Passage.